مهدى مهريزى وهادى ربانى

67

شناختنامه آخوند خراسانى ( فارسى )

ادامهء تحصيل هيچ اثرى نگذاشت و به كوشش خود ادامه داد . آخوند ملا محمّد كاظم خراسانى از سال فوت شيخ انصارى - بلكه در همان دو سالى كه شيخ هم هنوز زنده بود - تا سال 1292 كه ميرزاى شيرازى بزرگ به سامرا هجرت كرد ، از محضر درس پر بركت ميرزا استفاده مىنمود و پس از هجرت ميرزا به سامرا ، شيخ محمّد كاظم هم با او به سامرا رفت . ولى پس از مدّتى اندك به دستور مرحوم ميرزا براى ادارهء حوزهء نجف ، به نجف بازگشت و درس شروع كرد و از اين تاريخ ، روز به روز شهرت علمى او افزوده شد . ضمناً آقاى آخوند از محضر درس آقا سيّد على شوشترى ( م 1283 ق ) و شيخ راضى ( م 1290 ق ) و سيّد مهدى قزوينى ( م 1300 ق ) هم استفاده كرده است . شاگردان مرحوم آقاى آخوند در مسجد طوسى تدريس مىكرد و عدد شاگردان او را هزار تا سه هزار نفر گفته‌اند كه اغلب آنها از افاضل بودند . نام سى صد و ده نفر از آنان در كتاب المصلح المجاهد ياد شده است و ما در اين جا چند نفر از آنان را ياد مىكنيم : آيات اللَّه العظام : 1 . آقا ميرزا ابوالحسن مشكينى ، صاحب حاشيه بر كفاية الأصول ، متوفّاى 1358 ق . 2 . آقا سيّد ابوالحسن اصفهانى كه از مراجع بزرگ تقليد شيعه بود ، متوفّاى 1365 ق . 3 . آقا سيّد ابوالقاسم كاشانى ، همان مجاهد معروف ، متوفّاى 1381 ق . 4 . آقا سيّد جمال الدّين گلپايگانى ، يكى از مراجع تقليد ، متوفّاى 1377 ق . 5 . آقا شيخ محمّد جواد بلاغى ، صاحب تأليف فراوان ، متوفّاى 1352 ق . 6 . حاج آقا حسين قمى ، از مراجع تقليد شيعه ، متوفّاى 1366 ق . 7 . حاج آقا حسين بروجردى ، از مراجع بزرگ تقليد شيعه ، متوفّاى 1380 ق . 8 . آقا شيخ عبد الحسين رشتى ، صاحب حاشيه بر كفاية الأصول ، متوفّاى 1373 ق .